Owocowe czy ozdobne? Od tego zacznij

Ustawa o ochronie przyrody co do zasady zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia usuwanie drzew i krzewów owocowych. Wyjątki dotyczą m.in. terenów wpisanych do rejestru zabytków oraz niektórych terenów zieleni. W typowej indywidualnej działce ROD usunięcie starej jabłoni, śliwy czy wiśni zwykle nie wymaga decyzji administracyjnej.

Sama potoczna nazwa może jednak mylić. Przed wycinką warto prawidłowo rozpoznać gatunek i zrobić zdjęcia drzewa oraz pnia.

Kiedy obwód pnia pozwala wyciąć drzewo bez zezwolenia?

Dla drzew nieowocowych mierzy się obwód pnia na wysokości 5 cm od ziemi. Zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli obwód nie przekracza:

  • 80 cm — dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego,
  • 65 cm — dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego,
  • 50 cm — dla pozostałych gatunków drzew.

Jeżeli pień rozwidla się poniżej 5 cm, mierzy się obwód każdej części. Gdy drzewo przekracza odpowiedni próg, przed rozpoczęciem prac trzeba ustalić właściwy tryb administracyjny.

Kto składa wniosek o zezwolenie?

W ROD obowiązuje szczególna zasada z art. 16 ust. 2 ustawy o ROD. Jeżeli drzewo lub krzew znajduje się na indywidualnej działce, wniosek o zezwolenie składa działkowiec. Gdy rośnie na terenie ogólnym ROD, wnioskodawcą jest stowarzyszenie ogrodowe.

Konsultacja z zarządem może być praktycznie pomocna, ale zgoda zarządu ani właściciela gruntu nie jest co do zasady ustawowym warunkiem złożenia przez działkowca wniosku dotyczącego drzewa na jego działce. Nie należy też automatycznie stosować procedury prostego zgłoszenia przewidzianej dla właściciela prywatnej nieruchomości.

Zezwolenie na drzewo to nie zgoda na zniszczenie gniazda

Przepisy o ochronie gatunkowej obowiązują niezależnie od zasad dotyczących samego drzewa. Przed wycinką trzeba sprawdzić, czy znajdują się na nim czynne gniazda, dziuple albo inne miejsca wykorzystywane przez chronione zwierzęta.

Nie istnieje jedna data, po której każde drzewo wolno bezpiecznie wyciąć. Okres lęgowy zależy od gatunku i warunków. Jeżeli na drzewie znajdują się chronione siedliska, może być potrzebne odrębne zezwolenie organu ochrony przyrody albo przesunięcie terminu prac.

Co grozi za samowolną wycinkę?

Usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia może prowadzić do wysokiej administracyjnej kary pieniężnej. Dodatkowo działkowiec może odpowiadać wobec stowarzyszenia ogrodowego za naruszenie ustawy lub regulaminu. Koszt konsultacji z urzędem jest zwykle nieporównywalnie mniejszy niż ryzyko pochopnej wycinki.

Bezpieczna kolejność działania

  • rozpoznaj gatunek i ustal, czy drzewo jest owocowe,
  • zmierz obwód pnia na wysokości 5 cm i zrób zdjęcia,
  • sprawdź, czy na drzewie nie ma gniazd lub dziupli,
  • w razie potrzeby poinformuj zarząd ROD,
  • jeśli próg jest przekroczony, złóż jako działkowiec właściwy wniosek do urzędu.