Spalanie liści i gałęzi w ROD – kiedy obowiązuje zakaz?

§ 68 pkt 5 Regulaminu ROD PZD zabrania spalania na terenie ogrodu wszelkich odpadów i resztek roślinnych. Zakaz obejmuje m.in. suche liście, chwasty, trawę, gałęzie oraz pozostałości po przycinaniu drzew i krzewów. Nie ma znaczenia, że materiał jest naturalny, suchy i pochodzi wyłącznie z własnej działki.

Regulamin zabrania również wrzucania części roślin do ogrodowych pojemników na śmieci. Sposób zagospodarowania bioodpadów trzeba więc ustalić z uwzględnieniem zasad obowiązujących w konkretnym ROD i gminie.

A jeśli ognisko służy tylko do pieczenia kiełbasek?

Samo nazwanie ogniska „rekreacyjnym” nie rozwiązuje problemu. PZD wyjaśnia, że zakaz został wprowadzony również z uwagi na zadymianie ogrodów i ich otoczenia. Zgodnie z prezentowanym przez Związek stanowiskiem na działkach w ROD nie można palić także ognisk przeznaczonych do pieczenia kiełbasek.

Czy zakaz obowiązuje w każdym ROD?

Nie każdy rodzinny ogród działkowy jest prowadzony przez PZD. Ustawa o ROD dopuszcza funkcjonowanie różnych stowarzyszeń ogrodowych. Regulamin PZD obowiązuje w ogrodach tej organizacji, ale nie staje się automatycznie regulaminem każdego ROD w Polsce.

W ogrodzie prowadzonym przez inne stowarzyszenie trzeba sprawdzić jego statut, regulamin i uchwały. Brak odpowiednika zakazu z § 68 pkt 5 nie oznacza jednak automatycznie, że ognisko jest dozwolone. Nadal obowiązują przepisy powszechne, przeciwpożarowe i prawo miejscowe.

Co wynika z ustawy o odpadach?

Art. 31 ust. 7 ustawy o odpadach dopuszcza spalanie zgromadzonych pozostałości roślinnych poza instalacjami i urządzeniami wyłącznie wtedy, gdy nie są one objęte obowiązkiem selektywnego zbierania. Przepis nie ustanawia więc ogólnego prawa do palenia liści i gałęzi. Jeżeli bioodpady są objęte selektywną zbiórką, należy zagospodarować je zgodnie z zasadami systemu, a nie spalić.

Niezależnie od tego w ogrodach PZD obowiązuje dalej idący zakaz regulaminowy. Nielegalne termiczne przekształcanie odpadów może stanowić wykroczenie na podstawie art. 191 ustawy o odpadach.

Ogród w pobliżu lasu — dodatkowe ograniczenia

Art. 30 ust. 3 ustawy o lasach zabrania w lasach, na terenach śródleśnych oraz w odległości do 100 metrów od granicy lasu czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo pożaru. Obejmuje to w szczególności rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi, korzystanie z otwartego płomienia oraz wypalanie pozostałości roślinnych.

Lokalizacja ogrodu może zatem wprowadzać dodatkowe ograniczenia — także przy korzystaniu z grilla z otwartym płomieniem. W okresach suszy warto ponadto śledzić komunikaty o zagrożeniu pożarowym.

Niezależnie od przepisów ustawy o lasach zastosowanie mają także przepisy przeciwpożarowe. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. zabrania rozpalania ognia lub wysypywania gorącego popiołu i żużlu w miejscu umożliwiającym zapalenie się materiałów palnych, a § 40 przewiduje dodatkowe ograniczenia na terenach leśnych i w ich sąsiedztwie.

Czy można używać przenośnego grilla?

Grill nie jest tym samym co ognisko. Regulamin ROD PZD nie zawiera ogólnego zakazu używania każdego przenośnego grilla. Nie oznacza to jednak, że można grillować w dowolnym miejscu i w każdy sposób.

Przed rozpaleniem grilla trzeba uwzględnić:

  • przepisy przeciwpożarowe i położenie działki względem lasu,
  • aktualne zagrożenie pożarowe,
  • wewnętrzne zasady konkretnego ogrodu,
  • bezpieczną odległość od obiektów i materiałów palnych,
  • obowiązek niezakłócania spokoju sąsiadom.

§ 67 Regulaminu ROD PZD nakazuje działkowcowi nie zakłócać spokoju sąsiadom, zwłaszcza przez korzystanie z urządzeń ponad przeciętną miarę. Nadmierne zadymianie może być oceniane również w świetle cywilnoprawnych zasad ochrony przed immisjami, w tym art. 144 Kodeksu cywilnego, z uwzględnieniem specyfiki prawa do działki w ROD. Dym, zapach i sadza nie powinny nadmiernie utrudniać korzystania z sąsiednich działek.

Osobną kwestią jest grill murowany. W ROD prowadzonych przez PZD, zgodnie z oficjalnym stanowiskiem Związku, murowany grill nie jest dopuszczalnym elementem wyposażenia działki. W ogrodach prowadzonych przez inne stowarzyszenia ogrodowe należy sprawdzić ich własny regulamin oraz zasady zagospodarowania działek.

Co zrobić z liśćmi i gałęziami?

W zależności od zasad danego ogrodu i gminy można rozważyć:

  • kompostowanie liści, trawy i drobnych pozostałości,
  • rozdrobnienie zdrowych gałęzi i wykorzystanie ich jako ściółki,
  • skorzystanie ze zbiórki zorganizowanej przez ROD,
  • przekazanie bioodpadów zgodnie z systemem gminnym,
  • oddanie ich do właściwego PSZOK, jeżeli jego regulamin na to pozwala.

Jak może zareagować zarząd ROD?

Zarząd może wezwać działkowca do zaprzestania spalania i usunięcia skutków naruszenia. Powtarzanie naruszenia mimo pisemnego upomnienia, a w określonych przypadkach również rażące lub uporczywe wykraczanie przeciwko porządkowi ogrodowemu, może prowadzić do zastosowania art. 36 ust. 3 pkt 1 ustawy o ROD.

Jednorazowe rozpalenie ogniska nie powoduje automatycznej utraty prawa do działki. Wypowiedzenie wymaga spełnienia ustawowych przesłanek i zachowania właściwej procedury. Nie należy jednak ignorować pisemnych upomnień zarządu. W razie bezpośredniego zagrożenia pożarem trzeba niezwłocznie zawiadomić straż pożarną.

Najważniejsze zasady

  • W ROD prowadzonych przez PZD nie wolno spalać liści, gałęzi ani innych resztek roślinnych.
  • Stanowisko PZD obejmuje zakazem również ogniska rekreacyjne.
  • W ROD prowadzonym przez inne stowarzyszenie trzeba sprawdzić jego własny regulamin.
  • W odległości do 100 metrów od lasu obowiązują szczególne ograniczenia dotyczące otwartego ognia.
  • Przenośny grill musi być używany bezpiecznie i bez nadmiernej uciążliwości dla sąsiadów.